ABD, Dünya Sağlık Örgütü’nden Resmen Ayrıldı
ABD, Dünya Sağlık Örgütü’nden ayrıldığını duyurdu. Üyelik süreci, COVID-19 yönetimi ve reform eksikliği gerekçeleriyle sona erdi.
Amerika Birleşik Devletleri, Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ/WHO) ayrıldığını resmi olarak duyurdu. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), bu kararın 78 yıllık bir üyeliğin sona erdiğini belirtti.
Ayrılma süreci, 22 Ocak 2026 itibarıyla tamamlanmış durumda. Ancak bazı kaynaklarda bu tarihin 23 Ocak olarak belirtildiği görülüyor. ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminin başlangıcı olan 20 Ocak 2025’te imzaladığı başkanlık kararnamesi ile bu süreci başlattı. Üyelikten ayrılmak için ABD yasalarına göre bir yıl önceden bildirimde bulunulması gerektiği için bu süre dolmuş oldu.
HHS ve Dışişleri Bakanlığı’nın ortak açıklamasında, ayrılma kararının gerekçeleri arasında COVID-19 pandemisinin kötü yönetimi, DSÖ’nün gerekli reformları yapmaması ve bazı üye ülkelerin, özellikle de Çin’in, siyasi etkisinden bağımsız olamaması yer aldı. Açıklamada, “Söz verdik, sözümüzü tuttuk” ifadesine de yer verildi.
ABD’nin DSÖ’ye yaptığı mali katkılar tamamen kesildi ve örgütte görev yapan tüm ABD personeli geri çağrıldı. Gelecekteki ilişkiler ise yalnızca ayrılık işlemlerinin tamamlanmasıyla sınırlı olacak. ABD, bundan sonraki süreçte küresel sağlık alanında ikili anlaşmalara ve doğrudan iş birliklerine odaklanacağını belirtti.
DSÖ, ABD’nin ayrılmasının küresel salgınlara hızlı müdahale ve sağlık programlarını olumsuz etkileyeceğini savunuyor. Ayrıca, ABD’nin yaklaşık %15-20’lik bütçe katkısının kesilmesi nedeniyle DSÖ’de mali kriz ve personel azaltmaları bekleniyor. Bazı kaynaklara göre, ABD’nin DSÖ’ye 260-278 milyon dolar civarında bir aidat borcu olduğu iddia ediliyor; ancak ABD yönetimi bu borcu ödemeyeceğini açıkladı. Bu durum, DSÖ’nün 1948’deki kuruluşundan bu yana ABD’nin ilk kez üyelikten ayrılması anlamına geliyor.
Trump’ın ilk döneminde de benzer bir ayrılma girişiminde bulunduğu, ancak Biden yönetimi altında geri adım attığı biliniyor. İkinci döneminde ise bu karar kesinleşti. Küresel sağlık güvenliği açısından eleştiriler artarken, ABD yönetimi, “Amerikan halkının çıkarlarını koruma” vurgusunu yapmaya devam ediyor.
