Nâzım Hikmet’in vatandaşlığı AK Parti döneminde iade edildi
AK Parti Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan, Nâzım Hikmet’in vatandaşlığının 2009’da iade edildiğini ve şairin Gazze duyarlılığını anlattı.
AK Parti Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan, Folkart Nâzım Hikmet Sergisi’nin açılışında yaptığı konuşmada şairin edebî mirasına, uğradığı baskılara ve Türk vatandaşlığından çıkarılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İnan, Gazze’de yaşamını yitiren çocuklara da dikkat çekerek Nâzım Hikmet’in bugün hayatta olması hâlinde Filistin halkının yanında yer alacağını söyledi.
Lise yıllarında Nâzım Hikmet’in şiirlerini okuyarak şairin memleket sevgisini anlamaya çalıştığını belirten İnan, bir sanatçının yeteneğini ve vatan bağlılığını takdir etmek için onunla aynı siyasi görüşü paylaşmanın şart olmadığını ifade etti. İnan, Nâzım Hikmet’in farklı düşüncelere sahip kesimlerin de ortak değeri olduğunu vurguladı.
İnan, Demokrat Parti iktidarının kısa süre sonra, 14 Temmuz 1950’de çıkarılan genel afla Nâzım Hikmet’in 12 yıllık hapis sürecinin sona erdiğini hatırlattı. Merhum Başbakan Adnan Menderes’in şairin fikirlerini benimsememesine rağmen yalnızca düşüncelerini şiirle ifade ettiği için cezaevinde tutulmasını doğru bulmadığını belirten İnan, bu yaklaşımın kendi siyasi geleneklerinin önem verdiği bir anlayışı yansıttığını söyledi.
Türkiye’nin geçmişte farklı görüşlere sahip sanatçı ve aydınlara ağır bedeller ödettiğini dile getiren İnan; Sabahattin Ali, Zekeriya Sertel, Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir, Necip Fazıl, Can Yücel ve Ahmet Kaya’nın yaşadıklarını örnek gösterdi. İnan, yasak ve sürgünlerin ülkeye ciddi zaman kaybettirdiğini belirtti.
Nâzım Hikmet ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın şiir nedeniyle hapis yatmalarını dikkat çekici bir kader ortaklığı olarak nitelendiren İnan, siyasi hareketlerinin düşünce ve ifade özgürlüğünün bedelini bizzat ödemiş kişilerden oluştuğunu ifade etti.
Şairin yaşamının son dönemini memleket hasretiyle geçirdiğini anlatan İnan, Nâzım Hikmet’in bir uçak yolculuğu sırasında Türkiye’nin üzerinden geçerken gözyaşları içinde “Memleketim, memleketim…” dediğini aktardı.
Nâzım Hikmet’in 1951 yılında Türk vatandaşlığından çıkarıldığını hatırlatan İnan, bu kararın 58 yıl sonra düzeltildiğini söyledi. İnan, “1951 yılında elinden alınan vatandaşlığın ayıbına son vermek, tam 58 yıl sonra, 2009 tarihinde dönemin Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yine bizim partimize nasip oldu ve Nâzım Hikmet’e Türk vatandaşlığı iade edildi” ifadelerini kullandı.
Büyük sanatçıların eserleriyle yalnızca belirli bir siyasi çevrenin değil, ait oldukları toplumun ve dilin ortak değerine dönüştüğünü belirten İnan, Nâzım Hikmet’in tek bir kesimin temsilcisi gibi sunulmasına karşı çıktı. Şairin farklı görüşlere sahip insanlar tarafından da sahiplenilmesinin sanatın ve düşüncenin başarısı olduğunu vurguladı.
Nâzım Hikmet’in duyarlılığının yalnızca Türkiye ile sınırlı olmadığını ifade eden İnan, Hiroşima’da hayatını kaybeden çocuklar için yazılan “Kız Çocuğu” şiirini hatırlattı. Gazze’de bombalar altında öldürülen çocuklara dikkat çeken İnan, şair bugün yaşasaydı sesini masum Filistinli çocuklar için yükselteceğini ve “Özgür Gazze, Özgür Filistin” diyeceğini belirtti.
İnan, Nâzım Hikmet’in şiirlerinin hapis, sürgün ve memleket hasretinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyledi. Şairin eserlerini rahat bir yaşamın konforunda değil, zindanlarda ve sürgün yıllarında, memleket özlemiyle kaleme aldığını ifade etti.
Konuşmasının sonunda Folkart Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Sancak’a ve Folkart ailesine teşekkür eden İnan, İzmirli şair Attilâ İlhan’ın hatırasını yaşatacak, İzmir ve Karşıyaka’ya uygun bir kültür projesinin hayata geçirilmesinden memnuniyet duyacaklarını dile getirdi. İnan, Nâzım Hikmet’i rahmetle anarak serginin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür etti.
