Aşağı Saksonya seçimleri: CDU birinci, AfD yükseldi

Aşağı Saksonya seçimlerinde CDU yüzde 27,2 ile ilk sırada yer aldı. AfD ise oylarını üç kattan fazla artırarak yüzde 15,9’a ulaştı.

Almanya’nın kuzeyindeki Aşağı Saksonya’da yaklaşık 6,3 milyon seçmenin katıldığı yerel seçimlerde CDU, yüzde 27,2 oyla eyalet genelinde ilk sırayı aldı. SPD yüzde 24,6 ile ikinci olurken, seçimin en dikkat çekici sonucu AfD’nin yükselişi oldu. Aşırı sağcı parti, yüzde 15,9 oy oranına ulaşarak üçüncü sıraya yerleşti.

Geçici resmi sonuçlara göre Yeşiller yüzde 14,1, Sol Parti yüzde 6,0 ve FDP yüzde 3,7 oy aldı. Beş yıl önceki seçimlerle karşılaştırıldığında CDU ve SPD’nin gerilediği, AfD’nin ise oylarını belirgin biçimde artırdığı görüldü.

2021 seçimlerinde CDU yüzde 31,7, SPD yüzde 30, Yeşiller yüzde 15,9, FDP yüzde 6,5, AfD yüzde 4,6 ve Sol Parti yüzde 2,8 oy almıştı. Buna göre AfD, önceki seçime kıyasla oy oranını üç kattan fazla artırdı.

CDU birinci oldu, ancak oy kaybetti

CDU Aşağı Saksonya Eyalet Başkanı Sebastian Lechner, sonucu partisinin seçmenlerden aldığı güvenoyu olarak değerlendirdi. Lechner, seçim kampanyası sırasında federal siyasete yönelik memnuniyetsizliğin hissedildiğini, ancak seçmenlerin Berlin’deki siyaset ile eyalet ve yerel yönetimleri birbirinden ayırdığını savundu.

Lechner, Aşağı Saksonya’da seçmenlerin CDU’ya güvenmeyi sürdürdüğünü ve sonuçların partinin mevcut dönemde de seçim kazanabileceğini gösterdiğini söyledi. Bununla birlikte CDU’nun 2021’e göre yaklaşık 4,5 puan kaybetmesi, birinciliğin oy desteğindeki gerilemeyle birlikte geldiğini ortaya koydu.

Niedersachsen Başbakanı ve SPD Eyalet Başkanı Olaf Lies ise sonuçları daha temkinli değerlendirdi. Federal siyasette son haftalarda yaşanan gelişmelerin eyaleti de etkilediğini belirten Lies, yerleşik partilere duyulan güvenin baskı altında olduğunu ifade etti.

SPD’nin aldığı sonucu partisi açısından “zor bir sonuç” olarak nitelendiren Lies, daha yüksek bir oy oranı beklediklerini söyledi. Buna rağmen SPD’nin çok sayıda kent, ilçe ve belediyede desteğini koruduğunu belirten Lies, partisinin yerel düzeyde güçlü köklere sahip olduğunu ve yönetme kapasitesini sürdürdüğünü savundu.

AfD’nin yükselişi yerel seçimlere damga vurdu

AfD’nin yüzde 4,6’dan yüzde 15,9’a yükselmesi, Aşağı Saksonya seçimlerinin en çarpıcı sonucu oldu. Dimap verilerinde partinin oy oranı yüzde 16,5 olarak hesaplandı.

AfD Aşağı Saksonya Eyalet Başkanı Ansgar Schledde, partisinin seçimlerin açık galibi olduğunu ileri sürdü. Schledde, çok sayıda AfD’li yerel temsilcinin seçilmesinin 2027’de yapılacak eyalet parlamentosu seçimlerine kadar partinin sahadaki varlığını güçlendireceğini belirledi ve sonucu “güçlü bir arka rüzgâr” olarak tanımladı.

AfD’nin yükselişi, partinin 2021’den bu yana Aşağı Saksonya’da Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından sağcı aşırılıkçı olarak izlenmesine rağmen gerçekleşti. Parti bu değerlendirmeye karşı hukuki mücadele yürütüyor. Bazı AfD adaylarının ise anayasal düzene bağlılıklarıyla ilgili şüpheler nedeniyle seçimlere katılmalarına izin verilmedi.

Birçok kentte başkanlık yarışları ikinci tura kaldı

Salzgitter, AfD’nin yerel düzeydeki yükselişinin öne çıktığı kentlerden biri oldu. Belediye başkanlığı seçiminde görevdeki CDU’lu Frank Klingebiel yüzde 45,61 oy alırken, AfD adayı Patricia Mair yüzde 25,67 ile ikinci sıraya yerleşti. Mair, 27 Eylül’de yapılacak ikinci turda Klingebiel’in rakibi olacak.

Yüksek göçmen nüfusu, sosyal sorunları ve eyalet ortalamasının üzerindeki işsizlik oranıyla dikkat çeken Salzgitter, geçen yıl belediye meclisinin sığınmacılar için çalışma yükümlülüğü getirilmesinin incelenmesine yönelik kararıyla da gündeme gelmişti.

Eyalet başkenti Hannover’de mevcut Yeşiller Partili Büyükşehir Belediye Başkanı Belit Onay, ilk turu yüzde 45,6 oyla önde tamamladı. SPD adayı Axel von der Ohe yüzde 21,5’te kalırken, CDU adayı Peter Karst yarıştan çekildiğini açıkladı. Onay yüzde 50’lik çoğunluğa ulaşamadığı için 27 Eylül’de ikinci kez seçmen karşısına çıkacak.

Wolfsburg’da ise CDU’lu Büyükşehir Belediye Başkanı Dennis Weilmann yüzde 50,1 oy alarak ilk turda görevini korudu. SPD adayı Schneider yüzde 15,5, AfD adayı Schick yüzde 14,1 oy aldı.

Hameln’de CDU’lu Belediye Başkanı Claudio Griese yüzde 56,51 oyla yeniden seçildi. Wilhelmshaven’da partisiz Eva Maria Haarmann yaklaşık yüzde 55 oy alarak kentin ilk kadın büyükşehir belediye başkanı oldu. Diepholz’da ise partisiz Belediye Başkanı Florian Marré, yüzde 79,3 oyla görevini sürdürdü.

Göttingen’de Yeşiller’in adayı Onyeka Oshionwu yüzde 41,44 ile ilk sırada yer aldı. CDU adayı Ehsan Kangarani yüzde 27,86 oyla ikinci olurken, SPD adayı Florian Dinger yüzde 21,6’da kaldı ve ikinci tura çıkamadı. Böylece 27 Eylül’de Oshionwu ile Kangarani belediye başkanlığı için yarışacak. Göttingen’de son üç belediye başkanını SPD çıkarmıştı.

Katılım arttı, bazı sandıklarda aksaklık yaşandı

Aşağı Saksonya’daki seçimlerde katılım oranı da önceki seçime kıyasla yükseldi. 2021’de yüzde 57 olan katılım, bu seçimde yüzde 64,6’ya çıktı. Seçmenler ilçe meclisleri, kent ve belediye temsilciliklerinin yanı sıra büyükşehir belediye başkanları, belediye başkanları ve ilçe yöneticileri için oy kullandı.

Seçim günü bazı sandıklarda teknik ve organizasyonel sorunlar yaşandı. Wilhelmshaven’daki Heppens-Villenviertel bölgesinde, belediye meclisi seçimi için yanlış seçim bölgesine ait pusulaların dağıtıldığı belirlendi. Hata fark edilene kadar yaklaşık 90 yanlış pusula kullanılmıştı. Bu nedenle sandıkta öncelikle yalnızca belediye başkanlığı oylarının sayılmasına karar verildi; belediye meclisi oylarına ilişkin sürecin eyalet seçim yönetimiyle görüşüleceği bildirildi.

Hannover’de ise bazı sandıkların sabah saatlerinde anahtarcılar aracılığıyla açılması gerekti. Gerekçe, sandık görevlilerinin uyuyakalmasıydı. Kent seçim yönetimi, saat 08.00 itibarıyla tüm sandıkların açıldığını duyurdu.

2027 eyalet seçimleri öncesinde önemli gösterge

Aşağı Saksonya seçimleri, gelecek yıl yapılması beklenen eyalet parlamentosu seçimleri öncesinde önemli bir siyasi gösterge olarak değerlendiriliyor. CDU’nun birinci olması, SPD’nin oy kaybetmesi ve AfD’nin batı Almanya’daki yükselişini sürdürmesi, eyaletteki siyasi rekabetin sertleştiğine işaret etti.

Başbakan Friedrich Merz döneminde CDU’nun performansı yakından izlenirken, AfD’nin batı Almanya’da elde ettiği sonuç da ülke siyasetinde dikkat çekti. 2027’de yapılacak eyalet seçimlerinde Başbakan Olaf Lies ile CDU Eyalet Başkanı Sebastian Lechner’in karşı karşıya gelmesi bekleniyor.

Son kamuoyu yoklamalarında SPD yüzde 26 ile CDU’nun yüzde 22’lik oranının önünde görünürken, AfD yüzde 21 ile CDU’ya yakın seyrediyor. Ancak sandık sonuçları CDU’nun hâlâ eyalette birinci parti olduğunu, SPD’nin gerilediğini ve AfD’nin artık göz ardı edilemeyecek bir siyasi güç haline geldiğini gösterdi. 27 Eylül’deki ikinci turlar, bu tablonun yerel yönetimlere nasıl yansıyacağı konusunda yeni ipuçları verecek.