Kadın Muhacirler Arasında En Son Vefat Eden Sahâbî: Esmâ bint Ebû Bekir

Hz. Esmâ (r.anha), İslam tarihinde önemli bir yere sahip olan Hz. Ebû Bekir (r.a.) ve Hz. Aişe (r.anha) ile olan akrabalığı ile dikkat çekmektedir. Babası Hz. Ebû Bekir, Peygamberimizin en yakın dostudur. Esmâ, Zübeyir bin Avvam ile evlenmiş ve bu evlilikten Abdullah, Urve, Münzir, Âsım ve Muhâcir adında beş erkek, Hadîcetü’l-kübrâ, Ümmü’l-Hasan ve Âişe adında üç kız çocuğu dünyaya getirmiştir.

Esmâ, hicret sırasında gösterdiği cesaretle tanınmaktadır. Resûl-i Ekrem’in (sas) Medine’ye hicret edeceğini öğrendiğinde, babası Hz. Ebû Bekir’e haber vermiş ve hazırlık yapmalarına yardımcı olmuştur. Hicret esnasında hamile olan Hz. Esmâ, Kuba’ya vardıklarında Abdullah’ı dünyaya getirmiştir. Bu durum, Medine’ye göç eden müslümanların çocuklarının olacağına dair yayılan söylentileri çürütmüştür.

Esmâ bint Ebû Bekir, cömertliği ile de tanınmaktadır. Oğlunun ifadelerine göre, annesi Esmâ, eline geçen her şeyi hemen dağıtırken, teyzesi Âişe ise biriktirip belli bir miktara ulaştıktan sonra dağıtmayı tercih etmiştir. Hz. Peygamber, Esmâ’nın bu cömertliğini görünce ona dua etmiş ve bu dua sonucunda Esmâ, “zatünnıtakayn = iki kuşaklı” lakabıyla anılmaya başlanmıştır.

Hz. Esmâ, uzun bir ömür sürmüş ve birçok hadis rivayet etmiştir. Bu rivayetler, onun İslam tarihinde önemli bir figür olmasını sağlamıştır. Evliliği Zübeyir ile zorlu geçmiş, sonunda boşanmış ve hayatının geri kalanını oğlu Abdullah ile birlikte geçirmiştir. Esmâ, 73 yaşında Mekke’de vefat etmiştir ve kadın muhacirler arasında en son vefat eden sahâbî olarak bilinmektedir.

İslam tarihindeki bu önemli kadın figürü, hem ailesi hem de İslam toplumu için büyük bir değer taşımaktadır. Esmâ’nın hayatı, cesareti, cömertliği ve inancı, günümüzde de örnek alınması gereken bir duruş sergilemektedir.