AfD Saksonya-Anhalt seçimlerinde tarihi zafer kazandı
AfD Saksonya-Anhalt seçimlerinde yüzde 43,8 oyla birinci oldu. CDU ağır yenilgi alırken eyalette hükümet kurma süreci belirsizliğe sürüklendi.
Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde gerçekleştirilen parlamento seçimleri, aşırı sağcı Almanya için Alternatif’in (AfD) açık üstünlüğüyle sonuçlandı. Resmi olmayan ilk kesin sonuçlara göre AfD, oyların yüzde 43,8’ini alarak eyalet meclisinde birinci parti oldu.
2021 seçimlerinin galibi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise yüzde 17,2’de kaldı. Bu sonuç, partinin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana bölgede aldığı en ağır yenilgilerden biri olarak değerlendirildi. Almanya’nın iç istihbarat kurumu tarafından yerel düzeyde “aşırı sağcı şüpheli oluşum” olarak izlenen AfD, tek başına hükümet kurmak için gerekli 42 sandalyeye ulaşamadı ve 39 milletvekilliğinde kaldı.
Seçime katılım oranı yüzde 78’e yaklaşarak Almanya’nın yeniden birleştiği 1990’dan bu yana eyaletteki en yüksek seviyeye çıktı. Diğer partilerden Sosyal Demokrat Parti yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9, Sol Parti yüzde 8,6 ve Sahra Wagenknecht İttifakı yüzde 5,3 oy aldı. Hür Demokrat Parti ise yüzde 2,6’da kalarak yüzde 5’lik seçim barajını aşamadı.
Koalisyon arayışında “güvenlik duvarı” engeli
AfD’nin yaklaşık her iki seçmenden birinin desteğini alması, eyalet başkenti Magdeburg’da hükümetin nasıl kurulacağı sorusunu gündemin merkezine taşıdı. Merkez partilerin aşırı sağ ile iş birliğini reddetmesini öngören “Brandmauer”, yani “güvenlik duvarı” politikası, koalisyon seçeneklerini büyük ölçüde daraltıyor.
Meclise girmeyi başaran Sahra Wagenknecht İttifakı, olası hükümet formüllerinde belirleyici bir konuma gelebilir. Ancak partilerin birbirlerine yönelik vetoları nedeniyle görüşmelerin sonuçsuz kalması, eyaletin yönetilemez hale gelmesi ve erken seçim seçeneğinin gündeme gelmesi ihtimal dahilinde bulunuyor.
Sonuçlar federal hükümete yönelik tepki olarak yorumlandı
Saksonya-Anhalt’taki tablo, yaklaşık 16 aydır görev yapan Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal hükümete yönelik güçlü bir memnuniyetsizlik işareti olarak da değerlendirildi. Alman kamu yayıncısı ARD’nin sandık çıkış araştırmasına göre eyalet seçmenlerinin yüzde 87’si federal hükümetin performansından memnun değil.
Alman Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü Başkanı Marcel Fratzscher, seçim sonucunun Berlin’in politikalarına yönelik bir tepki niteliği taşıdığını belirtti. Ekonomik durgunluk, enerji maliyetlerindeki artış ve emeklilik reformu tartışmalarıyla zor günler geçiren Merz ise partisinin ciddi biçimde sarsıldığını kabul etti ancak görevini bırakmayacağını açıkladı.
AfD yönetimi hedefliyor
AfD’nin eyaletteki liste başı adayı Ulrich Siegmund, sonucu “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Seçmenlerin değişim talebini net biçimde ortaya koyduğunu savunan Siegmund, Saksonya-Anhalt zaferinin AfD’nin 2029 federal seçimlerinde iktidar hedefi açısından ilk adım olduğunu söyledi.
Seçim sonucu uluslararası alanda da yankı buldu. ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabında sonuç tablosunu yorum yapmadan paylaşırken, Amerikalı iş insanı Elon Musk, AfD Eş Genel Başkanı Alice Weidel’in kutlama mesajına X üzerinden “Aferin” yanıtını verdi. Siegmund, Musk’a verdiği karşılıkta AfD’nin eyalet yönetimini üstlenmesi halinde iş birliğine açık olduklarını ve bölgeyi yeniden yatırım açısından cazip hale getirmek istediklerini ifade etti.
ABD’nin eski Berlin Büyükelçisi Richard Grenell de sonucu “Büyük zafer, Almanya’da yeni bir gün” sözleriyle değerlendirdi. Son kamuoyu araştırmaları ise AfD’nin ülke genelindeki oy desteğinin yüzde 28 seviyesine çıkarak CDU’nun önüne geçtiğine ve partinin yükselişinin yalnızca doğu eyaletleriyle sınırlı kalmadığına işaret ediyor.
