BM Genel Sekreteri: Süper Güçler Değişen Dünyayı Anlamalı

BM Genel Sekreteri Guterres, süper güçlerin değişen dünya dinamiklerini anlaması gerektiğini vurguladı.

İslami Analiz / Haber Merkezi

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Financial Times’a verdiği mülakatta, görev süresinin on yılını değerlendirerek, uluslararası güç dengesinin değiştiğine ve süper güçlerin bu gerçeği anlaması gerektiğine dikkat çekti. Guterres, çok taraflılıktan, ülkelerin sadece kendi çıkarlarını ön plana çıkardığı bir döneme geçişin, uluslararası sistemi sarstığını ifade etti. Bu sarsıntının merkezinde ise ABD’nin İsrail’i koruma politikalarının yattığını belirtti.

Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut durumunu değerlendirirken, jeopolitik bölünmeler nedeniyle bu kurumun etkinliğini kaybettiğini vurguladı. Güvenlik Konseyi’nin, ABD’nin İsrail’in Orta Doğu’daki faaliyetleriyle ilgili sürekli olarak kullandığı vetolar nedeniyle fiilen felç olduğunu ifade etti. Guterres, bu durumun uluslararası sistemde bir ‘cezasızlık’ hissi yarattığını ve bunun da çatışmaları önleme ve çözme yeteneklerini ciddi şekilde azalttığını söyledi.

Guterres, Batı’nın ve özellikle ABD’nin süper güç konumunun, dünya üzerindeki yeni gerçeklikler karşısında eridiğini belirterek, tek kutuplu dünya düzeninin sona erdiğini dile getirdi. Süper güçlerin, güçlerinin sınırlarını anlaması gerektiğini vurgulayan Guterres, bu durumun çok kutuplu bir dünya düzenini zorunlu kıldığını ifade etti. “Süper güçlerin küresel çapta ağırlığının zorunlu olarak azalacağı” tespitinde bulundu.

İsrail’in politikalarının uluslararası barışa tehdit oluşturduğunu belirten Guterres, Gazze’deki durumu “tolere edilemez” olarak nitelendirdi. Guterres, BM’nin bu konudaki pozisyonunu uluslararası ilkelerin savunulması açısından net bir şekilde koruduğunu söyledi. İsrail’in BM’ye ve UNRWA’ya yönelik işbirliğini kesme kararına karşılık, önyargı iddialarını reddetti ve tarihsel olarak doğru tarafı tuttuklarını belirtti.

Ayrıca, ABD’nin Trump yönetimi döneminde BM’yi baskı altına alma çabalarına da değinen Guterres, bu süreçte kurumun ayakta kalması için ciddi önlemler aldıklarını ifade etti. Yaklaşık 4 milyar dolarlık bütçe açığına rağmen insani yardım ve sahadaki varlıklarını korumayı başardıklarını belirten Guterres, 2026 bütçesinde kadroları yüzde 22 oranında azaltacaklarını açıkladı. “Amerikan yönetiminde bir değişiklik olacağını ve mevcut fonlarda ciddi bir azalma yaşanacağını anladığımız için kendimizi hazırladık. Kurumların çökeceğini düşünenler oldu ama hiçbir şey çökmedi” diyerek, emperyalist finansal baskılara karşı aldıkları tedbirlerin önemine vurgu yaptı.