Esad dönemi nükleer faaliyetleri: 73 ton uranyum
Esad dönemi nükleer faaliyetleri kapsamında Deyrizor’da yaklaşık 73 ton doğal uranyum bulundu. UAEA, sahadaki incelemelerde ilerleme kaydetti.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Suriye’de Beşar Esad rejimi döneminde nükleer reaktör inşasına yönelik faaliyetler yürütüldüğünü bildirdi. Basına açılan gizli raporlara göre UAEA ekipleri, ağustos ayında ülke genelindeki çeşitli tesislerde incelemeler gerçekleştirdi.
Ajansın Deyrizor bölgesindeki saha çalışmalarında, nükleer reaktör altyapısıyla uyumlu soğutma sistemleri tespit edildi. İncelemelerde yaklaşık 73 ton doğal uranyuma da ulaşıldı. Bu miktarın 55 tonunun 8 bin 808 yakıt çubuğundan, kalan 18 tonunun ise uranyum hurdası ve atıklardan oluştuğu kaydedildi.
UAEA, Esad rejiminin söz konusu reaktör ile bağlantılı nükleer malzemeleri geçmişte ajansa bildirmediğini vurguladı. Yakıt çubuklarının rejim tarafından başka bir tesiste üretildiği belirtilirken, Suriye’deki mevcut yönetimin sağladığı erişim ve sunduğu bilgiler sayesinde geçmişe dönük denetim çalışmalarında sona yaklaşıldığı ifade edildi.
Ajans, Esad dönemi nükleer faaliyetleri ve bu döneme ilişkin belirsizliklerin araştırılmasında önemli ilerleme sağlandığını açıkladı. UAEA ayrıca Şam yönetiminin tam şeffaflık içinde iş birliği yaptığını, kazı çalışmaları sürdükçe sahadaki gelişmeleri izlemeye devam edeceğini duyurdu.
Suriye Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı Mudar el-Okla da ülkesinin geçmiş rejimden kalan nükleer konuları çözmek için şeffaf ve kapsamlı adımlar attığını belirtti. El-Okla, UAEA ekiplerine talep edilen tüm saha ve tesislere erişim sağlandığını, gerekli belgelerin de ajansa sunulduğunu söyledi.
Denetimler kapsamında Deyrizor’daki el-Kibar sahası ve bağlantılı tesislerdeki incelemelerin tamamlandığı bildirildi. Yaklaşık 73 ton doğal uranyumun UAEA’nın güvence denetimleri altına alındığı belirtildi. El-Okla, ajansın raporunun Suriye’nin yürüttüğü iş birliğindeki açıklığı gösterdiğini ve nükleer malzeme ile sahaların güvence altına alınmasının uluslararası güven açısından önemli olduğunu ifade etti.
El-Okla, Suriye’nin gelecek dönemde nükleer bilim ve teknolojinin sağlık, enerji, gıda ve su alanlarındaki barışçıl kullanımını geliştirmeyi ve bu yolla ülkenin kalkınmasına katkı sağlamayı hedeflediğini kaydetti.
