Iraklı Şii Grupların Başbakan Zeydi’ye Tepkisi ve Washington Ziyareti
Iraklı Şii gruplar, Başbakan Zeydi’nin Washington ziyaretine ve ABD ile ilişkilerine tepkilerini dile getirdi.
Iraklı silahlı gruplar, Başbakan Ali Zeydi’nin Washington ziyareti sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından, silahlarını teslim etmeyeceklerini duyurdu. Bu gruplar, Zeydi’nin hükümetinin “silahların devletle sınırlandırılması” ilkesini uygulama niyetini reddettiklerini açıkladı.
İran ile bağlantılı bazı gruplar, Zeydi’nin ziyareti ve sonuçları hakkında olumsuz görüşlerini dile getirdi. Bu gruplar, Zeydi’nin Trump ile yaptığı görüşmeyi, Irak halkının ulusal çıkarlarına bir tehdit olarak değerlendiriyor ve bu durumu “ekonomik işgalin” başlangıcı olarak nitelendiriyor.
Görüşme, gruplar arasında öfke dalgasını tetikledi. Bu öfke, Trump’ın İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü’nün eski komutanı Kasım Süleymani ile Haşdi Şabi lideri Ebu Mehdi el Mühendis’in öldürülmesi konusundaki övücü ifadeleriyle bağlantılıydı. Zeydi, bu konudaki sorulara yanıt vermekten kaçınarak, geçmişten ziyade geleceği konuşmak için burada olduğunu belirtti. Ancak bu tutum, Iraklı grupların tepkisini artırdı; onlar Zeydi’nin Süleymani ve Mühendis’i savunması gerektiğini düşünüyorlardı.
Başbakan Zeydi’nin ABD’li iş insanlarıyla yaptığı toplantılar, grupların öfkesini daha da körükledi. Bu toplantılar, iki ülke arasındaki işbirliğinin artırılmasına yönelik adımlar atmayı hedefliyordu. Ziyaretin ardından, Zeydi’nin projelerini ve planlarını Bağdat’a döndüğünde sürdürebilmesi konusunda iç sorunlar yaratma potansiyeli gündeme geldi.
Irak hükümetine yakın bir kaynak, Zeydi’nin ziyaretinin ardından ABD şirketlerinin Irak’a yapacağı ziyaretler için gerekli hazırlıkların başladığını bildirdi. Ketaib Hizbullah ve Hareketu’n Nuceba gibi gruplar, Zeydi’nin Washington ziyaretiyle eş zamanlı olarak silahlarını muhafaza etme taahhütlerini yinelediler. Hareketu’n Nuceba lideri Ekrem el Kabi, Zeydi’nin Trump ile görüşmesinin sonuçlarını reddederek, direnişin teyakkuzda kalacağını ifade etti.
İran dini liderinin danışmanı Ali Ekber Velayeti de Zeydi’nin Washington ziyaretini eleştirerek, bu ziyaretin Irak halkının tarihi mücadelesine bir hakaret olduğunu belirtti. Velayeti, Zeydi’yi “genç ve deneyimsiz” biri olarak nitelendirdi.
Zeydi, Washington’daki altı günlük ziyaretini tamamlayarak, güvenlik ve ekonomik taahhütler içeren anlaşmalar imzaladı. Ziyaretin sonunda, Irak hükümetinin iki ülke arasındaki stratejik ekonomik ortaklığı güçlendirme kararlılığını vurguladı. Irak Başbakanı Danışmanı Mazhar Muhammed Salih, Zeydi’nin ziyareti sırasında 48 anlaşmanın imzalanmasının Irak’ın uluslararası işbirliğini güçlendireceğini ifade etti.
Eski bir Irak hükümeti danışmanı, Zeydi’nin Washington ziyareti ve Trump ile olan görüşmesinin birçok İranlı yetkiliyi rahatsız ettiğini belirtti. Bu durum, İranlı yetkililerin Zeydi’nin Bağdat’a döndüğünde grupları kontrol altına alabileceği ve silahlarını devlete bağlama yönünde daha kararlı adımlar atabileceği endişesini doğurdu.
Necef’teki Ishtar Demokrasiyi Destekleme Merkezi Başkanı Muhammed Alaviye, İran’ın Zeydi’nin Washington ziyaretine duyduğu kaygının, Irak’taki İran müttefiki grupların muhalif tutumlarına yansıdığını ifade etti. Bu tutumlar, Zeydi’nin silahların sınırlandırılması ve yolsuzlukla mücadele misyonunu zorlaştırıyor.
Irak siyasi araştırmacısı Ziyad Tarık ise bazı silahlı grupların Zeydi’ye karşı başlattığı sert saldırının, egemenlikle değil, İran’a karşı konumlanma hesaplarıyla bağlantılı olduğunu belirtti. Tarık, bu tepkilerin sahte olduğunu ve önceki durumlarla çeliştiğini ifade etti. Ayrıca, Irak hükümetinin yolsuzlukla mücadele kampanyasının, bu grupların tutumlarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
