Anayasa Mahkemesi, Süresiz Nafaka Düzenlemesini İptal Etti

Anayasa Mahkemesi, boşanan eşlere süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemeyi iptal etti. Karar, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Anayasa Mahkemesi, boşanan eşlere süresiz nafaka ödenmesine dair düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Bu karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ifadesinin iptali talebi üzerine alındı.

İlgili fıkrada, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebileceği belirtiliyordu. Nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmadığı vurgulanıyordu.

Konu, uzun bir süredir hem kamuoyunun hem de siyasetin gündeminde önemli bir yer tutuyordu. Adalet Bakanı Akın Gürlek, boşanma davalarının uzun sürmesine dikkat çekerek, “Boşanma davaları 10 yıl sürüyor, bu süre zarfında nafaka ödeyen kişi kendine yeni bir hayat kuramıyor. Bunu çözeceğiz.” şeklinde açıklamalarda bulunmuştu.

Anayasa Mahkemesi, bu çerçevede gerçekleştirdiği toplantıda başvuruyu değerlendirerek, süresiz nafaka düzenlemesini iptal etti.

Türkiye’de nafaka, farklı amaçlara hizmet eden birkaç türüyle tanımlanıyor. Eş için ödenen nafaka, çocuk için yetişkin olana dek ödenen nafaka ve diğer aile bireyleri için talep edilen yardım nafakası bunlar arasında yer alıyor. Boşanma sürecinde ekonomik olarak zayıf tarafın ve çocukların mağdur olmaması için geçici tedbir nafakası da uygulanabiliyor. Bu nafaka türü, boşanmanın kesinleşmesiyle sona eriyor.

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda yoksulluk nafakası kendiliğinden sona eriyor. Ayrıca, mahkeme kararıyla nafakaya son verebilecek başka durumlar da mevcut. Örneğin, fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması, düzenli gelir elde edilmesi gibi durumlar nafaka yükümlülüğünü sona erdirebilir.

AK Parti’nin gündemindeki taslakta ise evlilik süresinin esas alınması planlanıyor. 3 yıl evli kalanlara 5 yıl, 5 yıl evli kalanlara 7 yıl, 10 yıl evli kalanlara ise 12 yıl nafaka ödenmesi öngörülüyor. Bu sürenin sonunda nafaka yükümlülüğünün sona ermesi düşünülüyor. Nafakanın sona ermesiyle maddi zorluk yaşayabilecek kadınlar için sosyal yardım mekanizmalarının devreye alınması hedefleniyor.

Benzer bir başvuru 2012 yılında Anayasa Mahkemesi’ne yapılmış, ancak o dönem iptal talebi reddedilmişti. Gerekçede, “Süresiz nafaka düzenlemesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen tarafı korumak amacıyla getirilmiştir.” denilmişti.

Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, nafaka düzenlemeleri konusunda önemli bir değişikliği beraberinde getiriyor ve toplumsal tartışmaları yeniden alevlendiriyor.