Irak’ta ABD birliklerinin çekilmesiyle yeni dönem
Iraklı yetkili, ABD birlikleri ile lojistik unsurların ülkeden ayrıldığını açıkladı. Washington ise çekilmenin tamamlandığını henüz doğrulamadı.
Iraklı üst düzey bir hükümet yetkilisi, ABD Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki muharip unsurlar ile lojistik destek birliklerinin Irak topraklarından ayrıldığını açıkladı. Yetkili, ülkede yabancı askeri üs kalmadığını ve güvenlik sorumluluğunun Irak ordusu ile yerel güvenlik güçlerine devredildiğini bildirdi.
Bağdat ile Washington arasında daha önce varılan mutabakata göre, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki görevinin 30 Eylül 2026’da sona ermesi planlanıyordu. Irak makamlarının çekilmeyi takvimden iki gün önce duyurması, ülkede yeni bir güvenlik döneminin başladığı şeklinde değerlendirildi. Koalisyonun Bağdat’taki ana karargâhının da 30 Eylül’de faaliyetlerini sonlandırması bekleniyordu.
Washington’dan henüz resmi teyit yok
Irak’ta ABD birliklerinin çekilmesiyle ilgili açıklamanın ardından gözler Washington’a çevrildi. ABD yönetimi, 28 Eylül itibarıyla ülkedeki çekilme sürecinin tamamen tamamlandığını henüz doğrulamadı.
Irak’ta son dönemde yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri bulunuyordu. Bu personel, Irak güçlerine istihbarat, planlama ve eğitim desteği sağlıyordu. Askerlerin önemli bir bölümünün Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırları içinde konuşlandığı belirtiliyordu. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci daha önce, Erbil’deki Amerikan personeli ile hava savunma sistemlerinin 30 Eylül’e kadar tahliye edileceğini açıklamıştı. Son gelişmeyle birlikte üslerin ve savunma bataryalarının boşaltıldığı öne sürüldü.
2003’ten bu yana süren askeri varlık
ABD ve müttefikleri, kitle imha silahları bulunduğu iddiasıyla 2003’te Irak’a müdahale ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirdi. Amerikan muharip birliklerinin büyük kısmı 2011’de ülkeden ayrıldı. Ancak IŞİD’in 2014’te Musul başta olmak üzere geniş bölgeleri ele geçirmesinin ardından, Bağdat yönetiminin çağrısıyla ABD güçleri yeniden Irak’a konuşlandı.
IŞİD’in 2017’de sahadaki etkinliğini büyük ölçüde kaybetmesinin ardından Irak ile ABD arasında askeri varlığın geleceğine ilişkin görüşmeler başladı. Mevcut süreç, iki ülke arasındaki tüm iş birliğinin sona ermesi anlamına gelmiyor. İstihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah tedarikinin sürmesi; Irak ordusu ile Peşmerge güçlerinin savunma kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Irak’ta ABD birliklerinin çekilmesi, ülkedeki siyasi ve askeri dengeleri de etkileyebilir. Amerikan üslerine yönelik insansız hava aracı ve roket saldırıları düzenleyen silahlı gruplar faaliyetlerini sürdürüyor. Bağdat yönetimi tüm silahların devlet kontrolünde toplanmasını isterken, bazı gruplar silahsızlanmaya karşı çıkıyor. Çekilmenin ardından bu yapıların nasıl bir tutum alacağı ve merkezi hükümetle ilişkilerin nasıl şekilleneceği yakından izlenecek.
