Ankara’nın Yeni Ticaret Yolu: Türkiye ve Suudi Arabistan Öne Çıkıyor
Türkiye ve Suudi Arabistan, İsrail’i dışlayan yeni ticaret yolları geliştiriyor. Bölgesel ticaretin dinamikleri değişiyor.
Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye tarafından yayımlanan bir analiz, İsrail’in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinin, Gazze’deki savaş ve güvenlik sorunları nedeniyle ciddi bir darbe aldığını ortaya koydu. 2023 G20 Zirvesi’nde duyurulan ve Hindistan’dan başlayarak Körfez üzerinden İsrail’in Hayfa Limanı aracılığıyla Avrupa’ya ulaşmayı hedefleyen bu proje, fiilen askıya alınmış durumda.
Analizde, projenin resmi olarak iptal edilmediği ancak İsrail’i dışlayan yeni ticaret rotalarının geliştirildiği vurgulanıyor. Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak, bu alternatif ulaşım projelerine hız kazandırdı.
Özellikle Haziran ayında Türkiye ile Suudi Arabistan, Osmanlı döneminden kalma Hicaz Demir Yolu’nu Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden canlandırmak amacıyla bir mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE, Irak ve Suriye üzerinden Körfez limanlarına ulaşacak yeni ticaret koridorları üzerinde çalışmalar yürütmeye başladı.
Irak’ın geliştirdiği Kalkınma Yolu Projesi, Basra’daki Büyük Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden Avrupa ile bağlamayı hedefliyor. Bu sayede, ticaretin İsrail’e uğramadan Akdeniz’e ulaşması amaçlanıyor.
Analizde, İsrail’in Hayfa Limanı’nın yıllık yaklaşık 1,5 milyon konteyner işleme kapasitesine sahip olduğu, ancak bu kapasitenin Körfez ticaretini Avrupa’ya taşımak için yetersiz olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, savaş döneminde limanların ve enerji altyapısının füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kalmasının yatırımcı güvenini olumsuz etkilediği de belirtiliyor.
Analize göre, bölgesel ticaretin önündeki en büyük tehditlerden biri İran. Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası krizlerin, hem Körfez ülkelerini hem de enerji ticaretini doğrudan etkileme potansiyeli bulunuyor. Bu bağlamda, BAE ve Suudi Arabistan’ın Türkiye’nin de dahil olduğu alternatif boru hatları ve yeni liman yatırımlarıyla bu bağımlılığı azaltmayı hedeflediği aktarılıyor.
