6 Eylül Tarihte Bugün: Tarihi Olaylar ve Önemli İsimler
6 Eylül Tarihte Bugün sayfasında Tebriz’in fethinden Balıkesir’in kurtuluşuna, önemli depremlerden dünyada yaşanan siyasi olaylara uzanan kronoloji.
6 Eylül Tarihte Bugün başlığında, Türkiye ve dünyada bu tarihte meydana gelen önemli siyasi, askeri, toplumsal ve kültürel gelişmeleri bir araya getiriyoruz. 6 Eylül’de yaşanan olayların yanı sıra bu tarihte doğan ve hayatını kaybeden tanınmış isimler de kronolojik akış içinde yer alıyor.
Eylül ayının ilk günlerinde, 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz’un ardından Ege’nin il ve ilçelerinde kurtuluş yıl dönümleri kutlanıyor. 6 Eylül, Balıkesir’in yanı sıra Balya, Gönen ve Savaştepe; Bursa’nın İnegöl ve Yenişehir; Manisa’nın Ahmetli ve Gölmarmara; İzmir’in Bayındır; Aydın’ın ise Söke, Umurlu ve Köşk ilçelerinin kurtuluş günleri arasında bulunuyor.
6 Eylül’de tarihte yaşanan önemli olaylar
1422: Osmanlı padişahı II. Murat, İstanbul kuşatmasını sona erdirdi.
1514: Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu, Çaldıran Savaşı’nın ardından Tebriz’e girdi. Şah İsmail’in ordusunu bozguna uğratan Osmanlı kuvvetleri karşısında Safevi hükümdarı önce Tebriz’e, ardından Dergüzin’e çekildi. Böylece Tebriz, 6 Eylül 1514’te Osmanlı hâkimiyetine geçti.
1522: Macellan’ın başlattığı dünya turu seferi, Juan Sebastián Elcano yönetimindeki Victoria gemisinin İspanya’ya ulaşmasıyla tamamlandı. Bu yolculuk, insanlık tarihinin dünya çevresindeki ilk seferi olarak kayıtlara geçti.
1901: ABD Başkanı William McKinley, Buffalo kentinde anarşist Leon Czolgosz’un silahlı saldırısına uğradı. McKinley, saldırının ardından 14 Eylül’de yaşamını yitirdi ve yerine yardımcısı Theodore Roosevelt geçti.
1915: Bulgaristan, İttifak Devletleri ile anlaşma imzalayarak I. Dünya Savaşı’na dahil oldu.
1922: Türk ordusu Balıkesir’e girerek kenti Yunan işgalinden kurtardı. Aynı gün Bilecik ve İnegöl’de de Kurtuluş Savaşı açısından önemli gelişmeler yaşandı.
1930: Arjantin’in radikal görüşleriyle bilinen Devlet Başkanı Hipolito İrigoyen, askeri darbeyle görevinden uzaklaştırıldı.
1938: Türkiye’de Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu kuruldu.
1939: İpek Yolu üzerindeki stratejik konumuyla öne çıkan Erzurum’a ulaşan ilk tren, Erzurum Garı’na giriş yaptı. Aynı yıl Nazi Almanyası, Yahudi vatandaşların sarı yıldız taşımasını zorunlu hale getirdi.
6-7 Eylül Olayları
1955: Selanik’te Mustafa Kemal Atatürk’ün doğduğu evin bombalandığı yönündeki yanlış haberin ardından İstanbul ve İzmir’de başlayan gösteriler, Rum vatandaşlara yönelik saldırı, yağma ve tahrip olaylarına dönüştü. İki gün süren olayların ardından İstanbul ve İzmir’de sıkıyönetim ilan edildi.
1960: Türk Millî Güreş Takımı, Roma Olimpiyatları’nda serbest güreş dalında dört altın ve iki gümüş madalya kazandı.
1962: Iğdır’da meydana gelen şiddetli depremde yaklaşık 5 bin ev yıkıldı ve 25 bin kişi evsiz kaldı.
1968: Afrika’nın güneyinde, denize kıyısı bulunmayan Esvatini bağımsızlığını ilan etti.
1975: Diyarbakır’ın Lice ilçesinde yerel saatle 12.20’de, 6,6 büyüklüğünde ve yaklaşık 23 saniye süren deprem meydana geldi. Lice ve çevre köylerde etkili olan depremde 2 bin 385 kişi hayatını kaybetti.
1977: Yumurtalık’tan yabancı ülkelere ilk petrol sevkiyatı başlatıldı.
1980: 12 Eylül darbesi öncesinde Konya’da Kudüs Mitingi düzenlendi. Aynı yıl Sovyetler Birliği, Kore Hava Yolları’na ait 007 sefer sayılı Boeing 747 uçağını düşürdü; olayda 249 kişi öldü.
1986: İstanbul’daki Neve Şalom Sinagogu’na düzenlenen terör saldırısında 21 kişi yaşamını yitirdi, dört kişi yaralandı.
1987: 1982 Anayasası’nın eski siyasetçilere getirdiği siyasi yasağın kaldırılıp kaldırılmaması referanduma sunuldu. Yüksek Seçim Kurulu, sonuçları yüzde 50,16 “evet” ve yüzde 49,84 “hayır” olarak açıkladı.
1991: Sovyetler Birliği’nden ayrılan Estonya, Letonya ve Litvanya’nın bağımsızlıkları resmen tanındı.
6 Eylül’de hayatını kaybeden tanınmış isimler
2007: İtalyan tenor Luciano Pavarotti, 71 yaşında hayatını kaybetti. Opera sanatını geniş kitlelere ulaştıran sanatçı, modern opera döneminin en önemli seslerinden biri olarak kabul ediliyordu.
2021: İngiliz şarkıcı ve oyuncu Sarah Harding, ilerlemiş meme kanseri nedeniyle Manchester’da 39 yaşında yaşamını yitirdi.
Türkiye’den gündem başlıkları
2018: Türk mühendisler tarafından TUSAŞ tesislerinde geliştirilen genel maksat helikopteri T-625 Gökbey, ilk prototip uçuşunu gerçekleştirdi. Helikopterin Türk Silahlı Kuvvetleri ve sivil havacılık alanlarında kullanılması amaçlandı; seri üretim için 2021 yılı hedefi açıklandı.
2021: İstanbul metrosunun 29 yıldır kullanılan simgesi değiştirildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, yeni simgenin yer aldığı görseli “İstanbul’da metronun yeni simgesi! I ❤️ U” notuyla paylaştı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise değişikliğe tepki gösterdi.
6 Eylül’de yayımlanan içeriklerde ayrıca A Millî Kadın Voleybol Takımı’nın 2026 CEV Avrupa Şampiyonası finalinde İtalya’yı 3-2 yenerek şampiyon olduğu ve Türkiye’nin 2028 Los Angeles Olimpiyatları’na katılma hakkı elde ettiği bilgisi yer aldı. Bu sonuç, takımın 2023’ün ardından ikinci Avrupa şampiyonluğu olarak aktarıldı.
Günün sözü ise Yavuz Sultan Selim’e atfedilen şu ifadelerle veriliyor: “Cesaret insanı zafere, kararsızlık tehlikeye, korkaklık ise ölüme götürür.”
Eylül ayı 30 günden oluşuyor ve 6 Eylül, ayın altıncı günü olarak takvimde yer alıyor.