Turizm Giderleri, Gelirleri Katlayarak Artış Gösterdi
Türkiye’de turizm giderleri, gelirleri katlayarak artış gösterdi. Yurt dışı harcamalar, sektördeki dengeleri değiştirdi.
Turizmde Gelir Artışı, Harcamalarda Dikkat Çeken Yükseliş
Türkiye, turizmde rekor ziyaretçi ve gelir hedeflerine ulaşmaya çalışırken, sektördeki harcama dengeleri endişe verici bir şekilde bozuluyor. Yüksek enflasyon ve artan konaklama ile yeme-içme fiyatları, tatilcilerin tercihlerini yurt dışına yönlendirmekte. Bu durum, turizm giderlerinin gelirlerden çok daha hızlı bir şekilde artmasına neden oluyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2021-2025 döneminde turizm gelirleri yüzde 112,6 oranında artarak 30,3 milyar dolardan 64,4 milyar dolara yükseldi. Ancak aynı dönemde yurt dışına seyahat eden Türk vatandaşlarının harcamaları yüzde 335,8 artışla 2,2 milyar dolardan 9,6 milyar dolara çıktı. Bu durum, giderlerdeki artışın gelir artışını neredeyse üç katına çıkardığını gösteriyor.
2026’nın ikinci çeyreğinde bu durum daha da belirgin hale geldi. Geçen yılın aynı dönemine göre turizm gelirleri yüzde 2,73 azalarak 15,66 milyar dolara gerilerken, yurt dışı seyahat harcamaları yüzde 7,35 artışla 2,96 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Türkiye’nin şimdiye kadar kaydettiği en yüksek çeyreklik turizm gideri olarak kayıtlara geçti. Net turizm geliri ise 13,33 milyar dolardan 12,69 milyar dolara düştü.
Yurt Dışına Çıkan Her 100 Doların 19’u Harcandı
Turizm gelirleri ile yurt dışı seyahat harcamaları arasındaki fark hızla kapanıyor. 2021 yılında turizmden kazanılan her 100 dolardan 7,3 doları yurt dışı seyahatlerde harcanırken, bu oran 2025 sonunda yaklaşık 15 dolara yükseldi. 2026’nın ikinci çeyreğinde ise bu oran yüzde 18,9 ile rekor seviyeye ulaştı. Yani, turizmden elde edilen her 100 dolardan yaklaşık 19 doları yurt dışına harcandığı anlamına geliyor.
Yıllık verilere göre, turizm gelirinin giderleri karşılama oranı 2021 yılında yüzde 1.375,7 iken, 2025’te bu oran yüzde 671,2’ye geriledi. Son 12 aylık dönemde net turizm geliri 54,78 milyar dolar seviyesinde sabit kalırken, gelir artışındaki yavaşlama ve giderlerin yüksekliği, turizmin cari dengeye katkısını zayıflatıyor.
Sektör temsilcileri, bu eğilimin temel nedenini yurt içindeki konaklama, yeme-içme ve hizmet fiyatlarındaki artış olarak gösteriyor. Türkiye’de tatil maliyetlerinin birçok komşu ülke ile vizesiz veya kolay vizeli destinasyonların üzerine çıkması, vatandaşların tercihlerini yurt dışına kaydırıyor.
Sonuç olarak, yurt dışına çıkan Türk vatandaşı sayısı 2022’de 7,27 milyon iken, 2025’te bu rakam 11,9 milyonu aşarak rekor kırdı. 2026’nın ikinci çeyreğinde ise bu sayı yüzde 16,5 artışla 3,43 milyon kişiye ulaştı. Aynı dönemde Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçi sayısı ise yüzde 5,1 azalarak 15,58 milyona geriledi.
Kişi başına harcamalarda da bir yakınsama söz konusu. 2026’nın ikinci çeyreğinde Türkiye’ye gelen yabancı turist kişi başına ortalama 1.005 dolar harcarken, yurt dışına çıkan Türk vatandaşının ortalama harcaması 863 dolara yükseldi. Böylece, Türk vatandaşının kişi başına harcaması, yabancı turist harcamasının yüzde 85,9’una ulaşarak bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
