Gündüz Çalışanlar Gece Kuryelik Yapıyor: Yeni Bir Hayat Mücadelesi
Artan enflasyon ve yüksek kiralar, çalışanların ve gençlerin hayatını değiştirdi. Gündüz işte, gece kuryelik yapıyorlar.
Artan enflasyon ve yüksek kiralar, yalnızca çalışan kesimi değil, aynı zamanda üniversite mezunu gençlerin yaşam tarzını da köklü bir şekilde değiştirmiş durumda. Ortalama 45 bin TL maaşla geçinmeye çalışan ofis çalışanları ve diplomalı gençler, akşam saatlerinde kasklarını takarak kuryelik yapmayı veya korsan taksicilik yapmayı tercih ediyorlar.
İstanbul’un görkemli gökdelenlerinden akşam 18.00’de çıkan binlerce beyaz yakalı, mesailerinin evde sona ermediğini gösteriyor. Yıllarca bankacı veya pazarlama uzmanı olarak çalışan profesyoneller, eriyen maaşları ve ödenemez hale gelen faturalar nedeniyle ‘gizli’ bir ikinci işe yönelmiş durumdalar. Bu durum yalnızca ofis çalışanlarıyla sınırlı kalmayıp, uzun süre iş bulamayan diplomalı gençler de motorlu kuryelik veya korsan taksicilik yaparak geçimlerini sağlamaya çalışıyor. Bir zamanlar vasıfsız iş gücü olarak görülen bu sektörler, bugün yüksek kiralar ve artan yaşam maliyetleri karşısında eğitimli orta sınıf için adeta bir kurtuluş yolu haline geldi.
Devletin istihdam verileri, bu durumu yansıtmakla birlikte, işin hukuki ve mali boyutu acı gerçeği gözler önüne seriyor. Yeminli Mali Müşavir Mehmet Yılmaz, sektördeki şahıs şirketlerinin sayısındaki artışı şu sözlerle ifade ediyor: “Son iki yılda ticaret odaları ve mali müşavirlik kayıtlarında ‘Posta ve Kurye Faaliyetleri’ (NACE Kodu: 53.20.09) altında açılan şahıs şirketlerinde büyük bir artış gözlemleniyor. Gündüz bir şirkette SGK’lı olarak çalışan profesyoneller, akşamları kendi şirketleri üzerinden teslimat platformlarına fatura kesiyor. İş bulamayan üniversite mezunu gençlerimiz ise mezun olur olmaz bu NACE koduyla vergi mükellefi olup sokağa çıkıyor. Artık bütçelerindeki açığı bordroyla değil, kestikleri kurye faturalarıyla kapatmaya çalışıyorlar.”
Dijital yemek ve market siparişi uygulamalarının veri algoritmaları da bu yeni sosyolojik değişimi doğruluyor. Uygulamaların sisteme giriş haritalarında, özellikle saat 18.30 ile 23.30 arasında büyük bir kurye ve sürücü yoğunluğu yaşanıyor. Sabahın erken saatlerinde mesaiye başlayan tam zamanlı kuryelerin aksine, akşam saatlerinde trafiğe çıkanların büyük çoğunluğunu takım elbisesini çıkarıp reflektörlü montunu giyen beyaz yakalılar oluşturuyor.
Türkiye Kuryeciler Derneği yetkilileri, sektördeki değişime dikkat çekerek, “Artık kuryelik, vasıfsız iş gücü mesleği olmaktan tamamen çıktı. İçimizde çift dilli mühendisler, atanamayan öğretmenler ve yeni mezun mimarlar var. Şu an sahadaki üniversite mezunu kurye oranı yarı yarıya geldi. Ekonomi, eğitimli insanları diplomalarına değil, ehliyetlerine ve motorlarına güvenmeye itti. İnsanlar hayatta kalmak için direksiyon sallamak zorunda kalıyorlar,” şeklinde konuşuyorlar.
İsmini vermek istemeyen 28 yaşındaki bir banka çalışanı, “Gündüz şubede vatandaşın kredi kartı yapılandırmalarıyla ilgileniyorum, akşam olunca kendi 35 bin liralık ev kiramı ödeyebilmek için hamburger taşıyorum. Kredi kartı asgarimi kapatmanın başka yolu kalmadı. Eskiden kuryelik yaparken utanıyordum, tanıdık çıkar diye kaskın vizörünü hiç açmıyordum. Şimdi sipariş götürdüğüm lüks sitede şube müdürüme paket teslim etsem bile şaşırmam, çünkü hayat şartları bizi bu gizli mesaiye mecbur bıraktı,” diyor.
TÜİK’in 2026 yılı güncel verilerine göre, Türkiye’de trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı hızla artarak 7,2 milyona ulaştı. Aydın, Kilis, Manisa, Muğla, Şanlıurfa ve Iğdır gibi illerde trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı, otomobil sayısını geride bırakmış durumda. Son 7 yılda bu rakamın iki katından fazla artması, hem trafikten kaçış hem de kuryelik sektöründeki büyük büyüme ile ilişkilendiriliyor.
