Rusya-Ukrayna Savaşında Geleceği Olmayan Barış Çabaları
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın 5. yılına girerken barış çabalarının insani ve tarihsel kayıplar üzerindeki etkileri inceleniyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı, beşinci yılına girerken, savaşın insan hayatına ve bölgenin geleceğine olan etkileri daha net bir şekilde gözler önüne seriliyor. Bu çatışma, yalnızca iki ülke arasındaki bir savaş değil, aynı zamanda çok sayıda aktörün dahil olduğu ve jeopolitik dinamiklerin yeniden şekillendiği bir vekalet savaşına dönüşmüş durumda.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Ukrayna’nın bağımsızlık yolunda attığı adımlar, Rusya tarafından bir güvenlik tehdidi olarak algılanıyor. Bu durum, Doğu ile Batı arasında yeni bir Soğuk Savaş prototipi oluşturdu. Tarih, savaşların gerçek kazananlarının olmadığını gösteriyor; her savaşın kaybedeni insanlardır. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın bilançosu, askeri kayıplardan çok insani ve tarihsel kayıplar üzerinden değerlendirilmelidir.
Bu savaşın 2026 yılı itibarıyla net bir zafer ya da yenilgi ile sonuçlanması oldukça zor görünüyor. Çünkü çatışma artık sadece iki ülke arasında değil, küresel ölçekte bir yıpratma savaşına dönüşmüş durumda. Sayılar, savaşın boyutunu gözler önüne seriyor. 1450 günden fazla süren çatışma, İkinci Dünya Savaşı’ndaki büyük çatışmalarla kıyaslanıyor. Rusya’nın kayıpları, 1,2 milyona yaklaşmış durumda ve bu rakam, savaş tarihindeki en yüksek kayıplardan biri olarak değerlendiriliyor.
Birleşmiş Milletler, 2025 yılında Ukrayna’daki çatışmalarda 2,514 sivilin hayatını kaybettiğini ve 12,142 sivilin yaralandığını bildirdi. Bu, savaşın sivil nüfus üzerindeki yıkıcı etkisinin azalmadığını, aksine arttığını gösteriyor. Askeri ilerlemenin niteliği de dikkat çekici; Rus kuvvetlerinin ilerleme hızı günde sadece 15 ila 70 metre arasında değişiyor. Ancak, Rusya’nın kontrolü altındaki Ukrayna toprakları yaklaşık 116 bin km², yani ülkenin yüzölçümünün yüzde 19-20’sini kapsıyor.
Bugün sorulması gereken asıl soru, savaşın sona erip ermediği değil, bu uzun süreli yıpratma düzeninin ne kadar daha süreceği ve bunun hem bölgesel hem de küresel sistemi nasıl etkileyeceğidir. Savaşın dinamiklerine baktığımızda, Avrupa’nın güvenlik kaygılarının, ABD’nin yeni dünya düzeni perspektifinde yeniden tanımlandığını görüyoruz. Avrupa, bu süreçte etkili bir güç olarak ortaya çıkamamış ve kendi içindeki farklı politikalarla zayıflamıştır.
ABD ile Rusya arasındaki ilişkiler de yeni bir düzleme taşınmış durumda. Savaşın sona ermesi için ortaya konan takvimler, tarihsel derinliği olan bir çatışmanın çözümünde yetersiz kalıyor. Türkiye’nin arabuluculuk çabaları önemli bir fırsat sunmuş olsa da, bu çabaların sonuçsuz kalması, savaşın hem sahada hem de müzakerelerde katı bir dengeye oturduğunu gösteriyor. Sonuç olarak, Rusya-Ukrayna Savaşı, askeri ilerlemenin sınırlı, insani maliyetin ise sürekli arttığı bir yıpratma döngüsüne hapsolmuş durumda.
