Irak’ta İran Destekli Milislere Yönelik Saldırılar Artıyor
Irak’taki İran destekli milislere yönelik saldırılar, Suudi ve ABD güçleri tarafından gerçekleştiriliyor.
Irak, hem İran hem de ABD’nin askeri operasyonlarına sahne olan bir ülke olarak dikkat çekiyor. Son günlerde Suudi ve Amerikan güçlerinin, Irak’taki İran destekli milisleri hedef alan saldırıları, bu gruplara yönelik ilginin artmasına neden oldu. BBC Monitoring haber izleme servisine göre, Irak’taki Şii milis grubu Halk Seferberlik Güçleri (PMF) veya Haşdi Şabi, 28-29 Temmuz gecesi gerçekleştirilen saldırılarda en az 20 üyesinin hayatını kaybettiğini ve 32 kişinin yaralandığını bildirdi. Haşdi Şabi, Irak’taki İran destekli birçok paramiliter güçten birisidir.
Halk Seferberlik Güçleri, 2014 yılında IŞİD’in Musul’u ele geçirmesinin ardından, önde gelen din adamı Ayetullah Ali Sistani’nin halkı silahlanmaya çağırmasıyla kuruldu. Bu çatı örgüt, ağırlıklı olarak Şii milis gruplarından oluşmakta ve bünyesinde en az 40 farklı grup barındırmaktadır. Haşdi Şabi’nin en önemli bileşenleri arasında Hadi el Amiri’nin liderliğindeki Bedir Örgütü, Kays el Hazali’nin yönettiği Hak Ehli Birlikleri, Mukteda es Sadr’ın askeri kanadı Barış Tugayları ve İran tarafından desteklendiği iddia edilen Hizbullah Tugayları bulunmaktadır. Hizbullah Tugayları, Suriye iç savaşında Beşar Esad’ı desteklemek amacıyla savaşçı gönderen ilk gruplardan biri olarak dikkat çekmiştir.
Reuters’ın aktardığına göre, ABD Ulusal İstihbarat birimleri, Haşdi Şabi’nin üye sayısını yaklaşık 10 bin olarak tahmin ediyor. Iraklı yetkililer ve örgüt üyeleri, bu grubun cephaneliğinde insansız hava araçları, roketler ve kısa menzilli balistik füzelerin bulunduğunu belirtiyor. Haşdi Şabi savaşçıları, IŞİD’e karşı yürütülen operasyonlarda yer almış, ancak militan gruptan geri alınan bölgelerde Sünni sivillere kötü muamele etmekle suçlanmışlardır.
Irak hükümeti, Haşdi Şabi’nin silah bırakması için çeşitli girişimlerde bulunuyor. 2018 yılında dönemin başbakanı Haydar el İbadi, milislerin güvenlik güçlerine entegre edilmesine yönelik bir kararname yayımlamıştı. 2019 yılında ise dönemin başbakanı Adil Abdülmehdi, tüm Haşdi Şabi milislerinin siyasi bağlantılarını kesmesini ve izinsiz silah taşımalarını yasaklayan bir kararname çıkardı. 3 Ocak 2020’de, grubun üst düzey komutanı Ebu Mehdi el Mühendis, Bağdat Havalimanı’nda düzenlenen bir ABD hava saldırısında hayatını kaybetti.
Irak İslami Direnişi, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına karşılık olarak Irak ve çevresindeki ABD askeri varlıklarına yönelik birçok saldırı gerçekleştirdi. Irak İslami Direnişi, İran yanlısı milis gruplarını bir araya getiren bir çatı örgütüdür. Bu terim, Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde İsrail ile Hamas arasında savaşın patlak vermesiyle gündeme gelmiştir. Grubun bileşenleri arasında Seyyid eş Şüheda Tugayları, En Nuceba Hareketi, Hizbullah Tugayları ve Haşdi Şabi’nin diğer Şii milis grupları yer almaktadır. Irak İslami Direnişi, yıllar içinde ABD tarafından birçok kez hedef alınmış ve Irak ile Suriye’deki ABD üslerine yönelik çeşitli insansız hava aracı saldırıları düzenlemiştir.
Başbakan Ali Zeydi, mayıs ayında göreve gelmesinin ardından milis grupları silah bırakmaya ikna ederek merkezi yönetimi güçlendirmeyi hedefliyor. Temmuz ayında, İran’a yakın silahlı grupların silah bırakması ya da orduya entegre olması için bir plan devreye alındı. Zeydi, bu süreç için özel bir komite kurarak milislere ordu, polis ve terörle mücadele teşkilatında iş imkanları sunmayı önerdi. Silahsızlanma veya entegrasyona olumlu yaklaşan gruplar arasında Mukteda es Sadr’ın liderliğindeki Barış Tugayları, Asaib Ehlil Hak, İmam Ali Tugayları ve Bedir Örgütü yer alıyor. Ancak, Hizbullah Tugayları ve Seyyid eş Şuheda Tugayları dahil altı grup silah bırakmayı reddetmiştir.
