Kanser Tedavisinde Yeni Dönem: CAR-T Hücre Tedavisi Türkiye’de Uygulanmaya Başladı
Türkiye’de kan kanserlerinin tedavisinde umut veren CAR-T hücre tedavisi uygulanmaya başladı. İlk sonuçlar hastalar açısından olumlu.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türkiye’nin sağlık ve biyoteknoloji alanında önemli bir adım attığını belirterek, kan kanserlerinin tedavisinde kullanılan CAR-T hücre tedavisinin artık yerli imkanlarla hastalara sunulmaya başlandığını açıkladı. Bu tedavi yönteminin ilk sonuçlarının hastalar açısından umut verici olduğunu vurguladı.
Memişoğlu, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde kurulan Hücre ve Gen Tedavileri Üretim ve Klinik Uygulama Merkezi’nin (HÜGEM) Ankara’daki Etlik Şehir Hastanesi’nde faaliyet gösterdiğini belirtti. Dünyada yalnızca birkaç ülkede uygulanan ve yüksek maliyetli olan CAR-T tedavisinin Türkiye’de yapılabilir hale geldiğini ifade etti.
Bakan Memişoğlu, “Dünyanın birkaç ülkesinin gerçekleştirebildiği ve büyük maliyetler gerektiren CAR-T tedavisini artık Türkiye’de uygulayabiliyoruz. Etlik Şehir Hastanesi’nde hekimlerimiz şu anda yaklaşık 10 hastaya bu tedaviyi uyguladı ve hastaların çoğu neredeyse iyileşti,” dedi.
CAR-T tedavisinin Türkiye’de ilk olarak Etlik Şehir Hastanesi’nde uygulanmaya başlandığını, Akdeniz Üniversitesi’nde de bu tedavi yönteminin hayata geçirildiğini bildiren Memişoğlu, diğer hastanelerde de uygulamaların başlayacağını duyurdu. Bu süreçte emeği geçen tüm uzmanlara teşekkür etti.
Türkiye’de ilk kez Etlik Şehir Hastanesi’nde uygulanan CAR-T tedavisinin detaylarını paylaşan HÜGEM, Anadolu Ajansı’na kapılarını açtı. Merkez ve Hematoloji Kliniği ile Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi Sorumlu Hekimi Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, bu tedavi yönteminin hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin yeniden programlanmasına dayandığını açıkladı.
Güneş, tedavi sürecinde hastadan alınan T hücrelerinin laboratuvar ortamında genetik olarak değiştirildiğini ve bu hücrelerin kanser hücrelerini tanıyıp yok edecek hale getirildiğini belirtti. Daha sonra bu hücrelerin tekrar hastaya verildiğini ifade eden Güneş, bu yöntemi hedefe yönelik tedavilerin bir üst aşaması olarak değerlendirdi.
CAR-T tedavisinin özellikle lenfoma, bazı lösemi türleri ve multipl miyelom gibi kan kanserlerinde kullanıldığını aktaran Güneş, tedavinin ilk aşamada 18 yaş ve üzerindeki erişkin hastalarda uygulanmaya başlandığını söyledi. Bir hastada hastalığın tamamen kaybolduğunun tespit edildiğini ve takibinin sağlıklı bir şekilde devam ettiğini belirtti.
Güneş, ilerleyen süreçte çocukluk çağı lösemi hastalarına da bu tedavinin uygulanmasının hedeflendiğini kaydetti.
Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, CAR-T hücre tedavisine aday hastalar hakkında şu bilgileri verdi: “Kemoterapi tedavilerine yeterli yanıt alamayan ya da erken dönemde nüksetmiş hastalar, CAR-T tedavisi için en uygun adaylar olarak değerlendiriliyor. Ayrıca kök hücre nakli olmuş hastalar da bu tedavi için uygun adaylar arasında yer alıyor.”
HÜGEM Merkez Sorumlusu Prof. Dr. Fatma Duygu Özel Demiralp, hücresel tedavilerin dünya genelinde kişiye özel tedavi yöntemlerinin önemli bir parçası olduğunu belirtti. Demiralp, “Hücreleri akıllı ilaç gibi ‘akıllı hücre’ haline getirerek kan kanserlerinde kullanılacak bir tedavi unsuru oluşturuyoruz,” dedi.
Demiralp, CAR-T tedavilerinin dünya genelinde kullanımının artmakta olduğunu vurgulayarak, Türkiye’de bu tür hücresel tedavilerin üretilmesi gerektiğini ifade etti. Merkeze gelen kan örneklerinin kalite kontrollerinin ardından 12 günlük bir üretim sürecine girdiğini belirten Demiralp, bu tedavi yönteminin diğer klinik tedavilerle birleştirildiğinde başarı oranının oldukça yüksek olduğunu söyledi. Başarı oranının yüzde 80-85 civarında olduğunu belirten Demiralp, bu süreçte doğru zamanlama ve üretim sürecinin önemine dikkat çekti.
