TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi: Kira Piyasasına Dair Önemli Bir Gösterge
TCMB, Yeni Kiracı Kira Endeksi ile konut kira piyasasının dinamiklerini ve enflasyon görünümünü izleme imkanı sunuyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Yeni Kiracı Kira Endeksi’nin (YKKE) yalnızca konut kira piyasasının dinamiklerini izlemekle kalmayıp, aynı zamanda kira kaleminin enflasyon görünümüne dair öncü sinyaller sunduğunu açıkladı. Merkezin Güncesi adlı blogda yayımlanan analizde, YKKE’nin resmi kira enflasyonu ile güncel kira gelişmeleri arasındaki farkı ortaya koyan önemli bulgulara yer verildi.
Analiz, TCMB’nin Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nde Başuzman Özgül Atılgan Ayanoğlu, Uzman Ezgi Deryol, Müdür Erdi Kızılkaya ve Kıdemli Uzman Duygu Konukçu Çelik tarafından hazırlandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanan ‘Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira Endeksi’nin, TÜFE metodolojisi gereği mevcut kiracıların kira fiyatlarını takip ettiğini, bu nedenle yeni kiralardaki fiyat değişimlerini gecikmeli olarak yansıttığı ifade edildi.
Bu bağlamda, mevcut kiracılara yansıyan fiyat değişimlerinin gecikmeli olması nedeniyle, TÜİK Gerçek Kira Endeksi’nin kiralık konut piyasasındaki güncel fiyat gelişmelerini yeterince takip edemediği vurgulandı. TCMB, konut fiyat endeksi (KFE) hesaplamalarında bankalardan alınan değerleme raporlarını kullanarak YKKE’yi oluşturdu. Bu endeks, aylık olarak yayımlanarak kiralık konutlardaki güncel gelişmeleri yansıtmayı amaçlıyor.
Analizde, YKKE’nin hesaplanmasında kullanılan verilerin KFE çalışmaları kapsamında temin edildiği ve bu verilerin değerleme uzmanları tarafından belirlendiği belirtildi. Ayrıca, endeksin hesaplanmasında hedonik regresyon yönteminin kullanıldığı ve bu yöntemle Türkiye genelinde 19 tabakada analizler yapıldığı ifade edildi. Yıllık artışların 2021 yılının son çeyreğinden itibaren hızlandığı, 2022’nin ikinci yarısında zirveye ulaştığı, ancak 2023’te özellikle İstanbul’da konut kiralarındaki artış hızının yavaşladığı gözlemlendi.
2023 yılı şubat ayında yaşanan deprem felaketinin bölgeye olan göçü artırdığı ve bunun kiralardaki ayrışmada etkili olduğu değerlendirildi. Para politikasındaki sıkılaşmanın etkisiyle, yıllık artış oranlarının 2023’ün son çeyreğinden itibaren düşme eğilimine girdiği ve YKKE yıllık artışlarının Ocak 2026 itibarıyla yüzde 40’ın altına gerilediği kaydedildi.
YKKE’nin, yeni kiracıların maruz kalacağı kira bedelleri üzerinden hesaplandığı için, kiralardaki değişimlerin TÜİK Gerçek Kira Endeksi’ne göre daha hızlı yansıdığı belirtildi. 2023 yılı sonundan itibaren YKKE artış hızının gerilemeye başladığı ve bu yavaşlamanın 2024 ikinci çeyreğinden itibaren TÜİK Gerçek Kira Endeksi’ne de yansıyacağı öngörülüyor. Ocak 2026 itibarıyla YKKE yıllık artış oranı yüzde 34,2 iken, TÜİK Gerçek Kira Endeksi yüzde 56,6 seviyesinde kalıyor. Bu durum, TÜFE’nin bir alt kalemi olan Gerçek Kira Endeksi artış hızındaki düşüşün devam edeceğini gösteriyor.
Sonuç olarak, TCMB tarafından yayımlanan YKKE, konut kira piyasasının dinamiklerini izlemek ve kira kaleminin enflasyon görünümüne dair öncü sinyaller üretmek açısından büyük önem taşıyor. Analizde, YKKE ile TÜİK Gerçek Kira Endeksi’nin birbirini tamamlayıcı iki endeks olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu sayede, konut kiralarındaki bölgesel farklılıkların daha iyi analiz edilmesi ve somut verilerin sunulması mümkün hale geliyor.
